wersja kontrastowa
rozmiar tekstu
Dziś jest poniedziałek, 20 listopad 2017 18:17:55
Jesteś tutaj: Aktualności >

Park Pamięci w Zbrachlinie

Dane Urzędu

Urząd Gminy w Pruszczu
ul. Główna 33
86 - 120 Pruszcz
tel.52 562 43 00
e-mail: pruszcz@pruszcz.pl

Punkt informacyjno-podawczy Tel. 52 562 43 05


Nr konta bankowego:
Bank Spółdzielczy w Pruszczu
33 8170 0008 0000 0550 2000 0010

Wydział Komunikacji Starostwa - pokój nr 4,  Tel. 52 5683 233

Godziny pracy Urzędu od 01.01.2015
poniedziałek     7:15 - 15:15
wtorek             7:15 - 17:00
środa               7:15 - 15:15
czwartek          7:15 - 15:15
piątek              7:15  - 13:30

więcej informacji

07 lipiec 2017 20:41 Park Pamięci w Zbrachlinie

Park Pamięci w Zbrachlinie

Towarzystwo „Sukcesja”, którego prezesem jest Lidia Dobrowolska, przy wsparciu młodzieży i nauczycieli z Gimnazjum nr 3 im. Ziemi Nadwiślańskiej w Zbrachlinie oraz mieszkańców okolicznych miejscowości rozpoczęli w ubiegłym roku porządkowanie cmentarza ewangelickiego, który przylega do terenu szkoły. Odnaleziono około 70 nagrobków, wiele fragmentów ciekawych tablic nagrobnych oraz jedną, nienaruszoną, prawie 1,80 m wysokości.  

 

Jesienią ub.r. miał tutaj również miejsce sondaż zwieńczony sukcesem w miejscu domniemanej mogiły zbiorowej z czasów wojny. Prace były podjęte ponownie w czerwcu br. i zakończyły się ekshumacją 69 żołnierzy niemieckich.

Jak było na początku…

Ks. Andrzej Danielski z parafii w Niewieścinie w roku 2015 spotkał się z Lidią Dobrowolską, prezesem „Sukcesji” i zapytał, jakie są możliwości uporządkowania tego cmentarza, który zlokalizowany jest w środku wsi, pomiędzy szkołą i boiskiem sportowym, a swoim wyglądem po prostu straszy.  W tym samym czasie Narodowy Instytut Dziedzictwa ogłosił program „Wolontariat dla dziedzictwa” i można było pozyskać środki na porządkowanie nekropolii. Projekt partnerski „Sukcesji” pn. „Żyli kiedyś wśród nas…- żyjemy dzisiaj obok nich” pokrywał się z projektem szkoły „Nigdy więcej wojny i niewoli”.

I etap prac zmierzających do utworzenia Parku Pamięci w Zbrachlinie rozpoczął się pod koniec czerwca  ubr.  W działania włączyły się poza TOKK „Sukcesja” także Stowarzyszenie MiŚ - My i Świat, Stowarzyszenie Rodzina Kolpinga z Niewieścina, Gimnazjum nr 3 w Zbrachlinie oraz Gmina Pruszcz. Zgłosiło się 18 wolontariuszy, w tym 7 uczniów, 7 nauczycieli i 4 innych mieszkańców. Przed ich przystąpieniem do porządkowania cmentarza należało jeszcze przeprowadzić prace pielęgnacyjne w obrębie starodrzewu, które zostały wykonane przy pomocy miejscowych firm. Praca młodzieży i dorosłych wolontariuszy polegała na wygrabieniu gałęzi i liści oraz próbie przyporządkowania poszczególnych elementów nagrobków do konkretnych pochówków a także ustawienia ich i zamocowania na zaprawie murarskiej. Młodzież w czasie poszukiwań w ramach obozu wolontariackiego odkryła dodatkowo w ziemi kolejne elementy ozdobnego obmurowania, które okazało się stanowić całość z sąsiednim grobem. W ten sposób nastąpiła weryfikacja liczby pochówków z 70 odkrytych podczas obozu, do 69 po ustawieniu obmurowania na właściwym miejscu. Największym odkryciem było odnalezienie dużej płyty nagrobnej, która zachowała się w nieuszkodzonym stanie dzięki temu, że była przewrócona literami do dołu i przysypana warstwą ziemi.

Program „Wolontariat dla dziedzictwa” zakładał oprócz pracy wolontariuszy także ich edukację.  Odbyły się wówczas dwa wyjazdy – do dawnego kościoła ewangelickiego w Wałdowie oraz na cmentarz mennonicki w Kosowie i do mennonickiej chaty w Chrystkowie. – Chcieliśmy uświadomić młodzieży wielowyznaniowość tego regionu, która kształtowała środowisko ich przodków - mówi Lidia Dobrowolska

W poszukiwaniu niemieckich żołnierzy

Podczas poszukiwań materiałów do publikacji „Nigdy więcej wojny i niewoli” jedna z nauczycielek Gimnazjum podczas wywiadu środowiskowego dowiedziała się o żyjącym świadku,  który widział w lutym 1945 r., jak  na cmentarzu ewangelickim pod osłoną nocy zakopywano przywiezione na furmankach ciała zabitych żołnierzy. Towarzystwo „Sukcesja” włączyło tą informację do przeprowadzonej w czasie obozu wolontariackiego inwentaryzacji grobów, po czym zawiadomiło o podejrzeniu lokalizacji zbiorowej mogiły Stowarzyszenie Pomost z Poznania, zajmujące się odszukiwaniem takich nieznanych pochówków żołnierzy niemieckich z czasów II wojny światowej.  Jeszcze tamtej jesieni 2016 r. przeprowadzono badanie sondażowe na cmentarzu i jak się okazało wskazania podane przez świadka były dokładne. Teren został zabezpieczony a właściwe prace ekshumacyjne ruszyły w czerwcu br. W niemieckim archiwum wojskowym odnaleziono notatkę, że znajduje się tutaj 58 żołnierzy niemieckich i 2 żołnierzy radzieckich. W efekcie końcowym okazało się, że w zbiorowym grobie odkryto 66 osób. Byli to żołnierze różnych formacji, m.in. Kriegsmarine czy z jednostki w Janowie Podlaskim - prawdopodobnie jeńcy. Wśród nich było bardzo dużo ludzi młodych, na co wskazywały nie do końca ukształtowane czaszki i stan uzębienia. Był tam również szkielet starszej osoby, o czym  świadczyła sztuczna szczęka.

- Jeśli żołnierz miał nieśmiertelnik to z identyfikacja nie ma problemu- mówi Adam Białas, kierownik robót w stowarzyszeniu „Pomost”.- Przy żołnierzach znaleziono różne przedmioty skórzane, osobiste. Np. przy jednym z nich był różaniec. Jeśli nie ma nieśmiertelnika to można zidentyfikować ofiarę przez charakterystyczne przedmioty, także po wymiarach, pomiarach antropometrycznych. Po budowie szkieletu, wzrostu można zidentyfikować  i dopasować do profilu zaginionego-dodaje.  

Wykonywane czynności były niezwykle precyzyjne. Krok po kroku należało odsłaniać poszczególne szkielety za pomocą narzędzi ręcznych, także przy pomocy pędzla. W bardzo dokładny sposób zabezpieczono wszystkie przedmioty, które zostały znalezione w masowej mogile. Pomogą one potem w ustaleniu tożsamości ludzi, którzy zostali tutaj odnalezieni. Każdy ze szkieletów był przenoszony osobno do „trumienek”, czyli plastikowych pojemników o charakterystycznym kształcie zbliżonym do trumny, tylko zupełnie niedużych.   

Po opisaniu odnalezione szczątki jeszcze jesienią br. spoczną jak wszystkie z terenu naszego województwa kujawsko-pomorskiego na Cmentarzu Wojennym Żołnierzy Niemieckich w Glinnej pod Szczecinem Wcześniej o znalezisku zostaną powiadomione rodziny.   

Skrywana tajemnica na cmentarzu w Zbrachlinie

Archiwum niemieckie wskazało kolejne miejsce, tym razem z 3 września 1939 r. Było tam pochowanych 4 lub 5 Niemców. Byli to zwiadowcy, którzy jeździli po terenie rowerami i zostali zlikwidowani przez polskich obrońców.  

Zachowała się fotografia, na której widać 4 nagrobki pod płotem, przy szosie a nad mogiłami Niemiecki Krzyż. Zanim przystąpiono do prac starano się dokładnie zbadać według fotografii, gdzie mogą spoczywać ofiary. Pomogła w tym mieszkanka Zbrachlina, której rodzice opowiadali o tym wydarzeniu. To właśnie jej dom znajduje się na tej fotografii z pewnymi oczywiście zmianami, jakie zostały wykonane w gospodarstwie na przestrzeni wielu lat.

W grobie znaleziono 3 szkielety pochowane bez trumien, a o owinięciu ich w pałatki świadczyły pozostałe już tylko metalowe kółka od nich. Tutaj wiadomo, kto leżał z imienia i nazwiska. Jak powiedział nam Adam Białas, Niemcy bardzo skrupulatnie, szczególnie na początku wojny dokumentowali takie zdarzenia.  

 Podczas ekshumacji kilkakrotnie podchodziły do tego miejsca grupki młodzieży szkolnej z Gimnazjum. -Jest to dla nich wielka lekcja historii, gdyż na własne oczy mogli zobaczyć, jakie są efekty wojny-mówi Lidia Dobrowolska.- A więc zaplanowany Park Pamięci będzie miał także symboliczne znaczenie. Będzie przypominał o dawnych mieszkańcach tej ziemi, którzy  ją uprawiali w mozole, a teraz mają prawo godnie w niej spoczywać oraz o pochowanych tu ofiarach wojny, po której by stronie wówczas nie stali. Aby spełniał on wymogi strefy sacrum potrzeba jednak nieco lepiej oddzielić go od strefy „profanum” – szkoły i boiska, które reprezentują najbardziej żywotne potrzeby ludzkie. Należy jednocześnie stworzyć przejście, które by nie kolidowało z przechodzeniem uczniów ze szkoły przez cmentarz na boisko. W naszych staraniach postawiliśmy sobie za cel znalezienie także osób zainteresowanych zbudowaniem nowego ogrodzenia cmentarza. Chcemy także pozyskać sponsorów, którzy pomogą odtworzyć ogrodzenie od strony ulicy i ogrodzić również boki tego cmentarza- dodaje.

KP

„Czas Świecia”, 7 lipiec 2017 r.

 

 

FOTORELACJA

Wróć

Kalendarz imprez

Listopad 2017
Pn Wt Śr Cz Pt So Nd
12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930

Filmy

Flesz 22-09-2017
Musisz zainstalowa Flash Player'a oraz włączyć obsługę JavaScript.