|
Dzieje gminy Pruszcz - lata międzywojenne W grudniu 1934 roku wprowadzono nową ustawę samorządową. Zgodnie z nowym podziałem powiat świecki składał się z 2 gmin miejskich i 14 gmin zbiorowych.
Jedną z tych gmin była gmina Pruszcz dzieląca się na 13 gromad i 4 związane z nimi obszary dworskie.
24 kwietnia 1935 r. nastąpiło przejęcie agend dotychczasowego sołectwa gminy jednostkowej przez Wójta Gminy Edmunda Dachterę. Siedzibą gminy wybrano wieś Pruszcz głównie ze względu na jej centralne położenie, a także posiadanie dworca kolejowego, urzędu pocztowego, telegraficznego, 4 - klasowej szkoły powszechnej i parafii katolickiej.
Liczba ludności w chwili jej tworzenia wynosiła 4454 osoby. Siedzibą Urzędu Gminy były pomieszczenia w domu firmy "Rolnik", w ruchliwym punkcie miejscowości, przy ulicy Głównej. Z inicjatywy Wójta Edmunda Dachtery w 1937 r. rozpoczęto budowę gmachu dla Zarządu Gminy. Pod koniec czerwca 1938 roku prace przy budowie dobiegły końca.
W życiu gospodarczym mieszkańców odgrywały dużą rolę zakłady określane mianem przemysłowych. Były to mleczarnie niemieckie w Pruszczu i Zbrachlinie, gorzelnie w Łaszewie Franciszka Esdena Tempskiego i Niewieścinie Joanny Sentfa, młyny Jana Draheima oraz Wilhelma Himmlera w Pruszczu, Pawła Schmidta w Wałdowie, Jana Czajkowskiego w Bagniewku, kuźnie w Luszkowie, Zawadzie, Pruszczu, Gołuszycach, tartak oraz piekarnia w Pruszczu, wytłaczalnia oleju Henryka Klemma w Zawadzie. W Pruszczu działały 4 restauracje: Józefa Pęka, Konrada Seidla, Alojzego Sadowskiego oraz lokal w "Zamku".
W 1922 r. utworzono polską szkołę. Pierwszym kierownikiem i nauczycielem został August Dysarz, potem Józef Zatorski. Szkoła prowadziła szeroką działalność na rzecz środowiska.
Dla okresu międzywojennego charakterystyczną cechą była działalność licznych organizacji społecznych. Odgrywały one ważną rolę integrującą społeczność lokalną. Organizacje te realizowały ważne funkcje kultury, życia religijnego i towarzyskiego wsi. Spełniały istotną rolę w kształtowaniu postaw patriotycznych, m.in. przeprowadzając obchody świąt państwowych.
Na uwagę zasługuje działalność biblioteki Towarzystwa Czytelni Ludowej, Ochotniczej Straży Pożarnej, Towarzystwa Wojaków i Powstańców, Związku Rezerwistów, "Krakusów", Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół", Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży itd.
Małgorzata Szankowska.
|